استان ایلام از نعمت ۶۴۰ هزار هکتار جنگل برخوردار است که ۴۴۰ هزار هکتار آن را درختان بلوط تشکیل می‌دهند. از محاسن پزشکی میوه بلوط بگذریم، هر هکتار جنگل بلوط توانایی تصفیه بیش از ۲. ۵ تن ریزگرد را دارد. بر اساس پژوهشی که در منابع طبیعی لرستان صورت گرفته هر درخت بلوط ۱۶۹ میلیون تومان ارزش‌گذاری شده است، حال آن که افراد سودجو آن را تبدیل به ذغال کرده و ارزش آن را به هشت هزار تومان می‌کاهند. در چند سال گذشته به منظور خارج کردن درختان افت زده بلوط اقدام به قطع انها در جنگل و ایجاد کوره های عظیم زغال گیری از جمله در مناطق جنگلی گردش پذیر همچون چغاسبز گردید.اما ایا مدیران ما به الودگی های زیست محیطی ان پی برده اند؟آیاعملیات جنگل کاری در مناطق مورد بهره برداری صورت گرفته است؟

متأسفانه چند سالی است این سرمایه ارزشمند استان مورد تهدیدات مختلف قرار گرفته است؛ خطراتی از جمله آفات و امراض، خشکیدگی، ریزگرد‌ها و آتش سوزی‌های پی در پی جنگل‌های استان را ‌تهدید کرده است.

بنا بر آمار بیش از ۳۰ درصد جنگل‌های استان دچار خشکیدگی شده‌اند. در ‌شش ماهه نخست سال1392 بیش از  ۲۵ مورد آتش سوزی گزارش شده است. ۲۵۰ هزار هکتار از بلوط زارهای استان مبتلا به پدیده خشکسالی شده‌اند. آفت لورانتوس(دارواش)(انگل درخت بلوط) توانسته ۱۵ درصد جنگل‌های استان را آلوده کند. یکی دیگر از بحران‌هایی که جنگل‌های بلوط را تهدید می‌کند، انقراض سنجاب است. 
اساسا یکی از راه‌های تکثیر طبیعی این درخت از طریق کاشته شدن میوه بلوط توسط سنجاب هاست که افراد سودجو با شکار سنجاب‌ها موجب انقراض این حیوانات شده‌اند.

از همه دلسوزان طبیعت، گروه‌های زیست محیطی، گروه‌های کوهنوردی و عامه مردم که زاگرس را با همه زیبایی‌هایش درک کرده‌اند، انتظار می‌رود به سهم خود در نگهداری جنگل های بلوط استان و زاگرس بکوشند.

 

 جنگل های استان نقش مهمی در تثبیت خاک داشته و از فرسایش ناشی از سیلاب های مخرب جلوگیری می نمایند و نزولات آسمانی را به سفره های  آب زیرزمینی  انتقال می دهند.

درختان بلوط علاوه بر تولید اکسیژن ، در پالایش و رفع آلودگی های موجود  هوا  نیز موثر است و همانند فیلتر های طبیعی گرد و غبار و ذرات معلق  را به برگ های خود جذب می کنند.

 با ایجاد صنایع تبدیلی و فرآوری در استان ،  می توان از درختان بلوط  محصولات فرعی متنوعی استحصال کرد و از آن در جهت اشتغال زایی  استفاده نمود.

وجود جنگل  های استان یک ظرفیت مهم در جهت  جذب گردشگران  می باشد  که  می توان با برنامه ریزی صحیح و هم گام با طبیعت ومحیط زیست از آن بهره برد .

 

 





تاريخ : شنبه ۱۳٩۳/۳/۱٧ | ٩:٥٧ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

میوه های عجیب و غریب، بیشتر در نواحی گرمسیری رشد می کنند. میوه هایی با اشکال و طعم های متفاوت با آنچه که ما تا به امروز می شناختیم.

  در اینجا به معرفی تعدادی از این میوه ها می پردازیم:

نونی یا توت هندی: میوه ای است که در مناطق معتدل استوایی مانند تاهیتی رشد می کند. پرندگان عاشق این میوه هستند. این میوه برای بیماری های پوستی، درد، سر ماخوردگی، فشار خون بالا، افسردگی، ورم مفاصل، آسم، دیابت،سرطان… مفید است


  نونی که به عنوان توت هندی نیز شناخهه می‌شود میوه ‌ای است که در مناطق معتدل استوایی مانند تاهیتی رشد می‌‌کند. پرندگان عاشق این میوه هستند.

 جک فروت : میوه بومی جنگل های پر باران جنوب و جنوب شرقی آسیا است. کاشت این میوه به دلیل خواص آن به بسیاری از نقاط مانند؛ هند، جنوب شرق آسیا، مرکز و شرق آفریقا و فیلیپین گسترش یافته است.
این میوه، بزرگترین میوه درختی جهان شناخته شده است. پوستی بسیار ضخیم دارد و رسیده آن ۳۶ کیلوگرم وزن و تا ۹۰ سانتیمتر طول و ۵۰ سانتیمتر قطر دارد. گوشت آن زرد یا نارنجی است. طعم شیرین و خوشمزه دارد.


منگوستین : منشاء اولیه این میوه ناشناخته است. عده ای بر این باورند که این میوه  درخت همیشه سبز گرمسیری متعلق به جزایر ساندا یا جنگل های مالایا است. این میوه به عنوان “ملکه میوه هایی استوایی” شناخته شده است. گوشت این میوه سفید رنگ با طعم شیرین و تند دارد.

منگوستین (Mangosteen)   

                           منگوستین منشاء اولیه ی این میوه ی ناشناخته است. عده‌ای بر این باورند که این درخت همیشه سبز گرمسیری متعلق به جزایر ساندا یا جنگل‌های مالایا است.

پیتایا یا اژدها: میوه از میوه های ویتنام و مناطق گرمسیری است. میوه ی از گونه های مختلف کاکتوس که تنها شب ها شکوفه به رنگ سفید می دهد. به همین دلیل به آن” ملکه شب” هم می گویند. اژدها میوه در دو رنگ رشد می کند. هر دو رنگ دارای دانه های خال دار کوچک سیاه و سفید هستند. رنگ سفید آن، کمی طعم ترش دارد و رنگ قرمز تیره کمی طعم شیرین دارد.

میوه‌ ای از گونه ‌های مختلف کاکتوس که  تنها شب‌‌ها شکوفه‌ به رنگ سفید می‌‌دهد. به همین دلیل به آن “ملکه شب” هم می‌‌گویند. اژدها میوه در دو رنگ رشد می‌کند  پی‌تایا، میوه اژدها (Pitaya)

رمبوتان: میوه شیرین با پوست مودار ضخیم قرمز رنگ که گوشت آن سفید با یک هسته بزرگ در وسط آن است. این میوه در کشورهای آسیای جنوب شرقی یافته می شود. این میوه دارای خواص دارویی است.بومیان برای آن دستورات خاصی دارند.

 

کارامبولا: ستاره میوه یا پنج انگشتی میوه ستاره ای شکل و بومی جنوب شرقی آسیا مالزی است. این میوه توسط پرتغالی ها به مناطق مختلف برده شده است. میوه های کوچک و شیرین مانند مرکبات هستند که طعم خوشمزه و تازه ای دارند این میوه خواص درمانی در افسردگی و شادابی و نشاط بدن دارد.

 

لیچی : میوه ای گرمسیری است که در آفریقای جنوبی رشد می کند. این میوه طعم شیرینی دارد. شکل قلب و به رنگ قرمز یا صورتی است. بافت داخل پوست سفید و آبدر که دارای یک هسته سیاه است.
این میوه منبع غنی از ویتامین ث، کلسیم، پتاسیم و فسفر است. این میوه برای درمان سرفه، زخم های گوارشی و استحکام بدن پیشنهاد می شود.

لیچی (Lychee)     در حال حاضر در بسیاری از نقاط جهان مثل ژاپن، شمال هند، آفریقای جنوبی و ایالات متحده آمریکا(هاوایی و فلوریدا) کشت می‌شود.

 

کیوانو ملون یا خربزه شاخدار: این میوه جزء میوه های استوایی است. میوه ای با ظاهری خشن، طعمی بین لیمو و موز دارد. در واقع از خانواده خیار است. تازه آن سالاد یا دسر را بسیار خوش طعم می کند.

 

بودا هندز یا دست بودا : میوه مرکباتی است. این میوه عجیب، غریب و غیر معمول ترین میوه کشت شده در جهان است. همچنین از قدیمی ترین دانه های مرکباتی در کشاورزی محسوب می شود. دست بودا، میوه ی بزرگ، سنگین با پوست ضخیم است که مانند دست بودا ظاهر می شود. جزء میوه های شیرین است.این میوه روی درختچه ها و درخت های کوچکی که شاخه های بلند و نامنظمی دارند و پوشیده از خار می باشند می روید. برگ های بزرگ و بلند مستطیل شکلش به رنگ سبز کم رنگ می باشد.گل های سفیدش از قسمت بیرون رنگ مایه ی بنفش دارد و به صورت خوشه های خوش بو ظاهر می شود. دارای پوست ضخیمی است و قسمت خوردنی اش مقدار کمی اسید دارد. این میوه بی آب است و گه گاه دانه ای هم ندارددرخت این میوه نسبت به خشکی و گرمای زیاد حساس است. بهترین شرایط برای رویش این درخت آب و هوای معتدل است. این درخت در ساحل کالیفرنیا و دره های داخل کشور بهتر پرورش می یابد.

 دست بودا، میوه ‌ی بزرگ، سنگین با پوست ضخیم است که مانند دست بودا ظاهر می‌شود. جزء میوه‌‌های شیرین است. این میوه معطر بوده و چینی‌ها و ژاپنی‌ها برای معطر کردن اتاق از آن استفاده می‌کنند.  بودا هندز یا دست بودا میوه‌ ی مرکباتی است. این میوه عجیب، غریب و غیر معمول ‌ترین میوه ی کشت شده در جهان است. همچنین از قدیمی‌ترین دانه‌‌های مرکباتی در کشاورزی محسوب می‌ شود





تاريخ : شنبه ۱۳٩۳/۳/۱٧ | ٩:٢٢ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

درخت انجیلی درخت بومی جنگل های ایران است که ارتفاعش تا حدود 25 متر می رسد. درخت انجیلی با نام علمی Parrotia Persica  به دلیل مقاوم و سخت بودن چوبش، درخت آهن نامیده می شود. Parrotia به معنی جنس طوطی است. شاید علت این نامگذاری دو زائده منقار مانند در دو طرف میوه هایش باشد که میوه ها را شبیه نوک طوطی کرده است.





ادامه مطلب
تاريخ : جمعه ۱۳٩۳/۳/٢ | ٩:۱۳ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

درختی زیبا و خزان پذیر به ارتفاع 3 تا 5 متر است که ارتفاع آن به 12 متر هم می رسد. دارای گلهای نامنظم بر روی شاخه های قدیمی به رنگهای صورتی تا ارغوانی می باشد و گلها در بهار قبل از باز شدن برگها شکوفا می شوند و همین امر نمای بسیار زیبایی را در فضای سبزها به وجود می آورد. این گیاه در زبان انگلیسی Judas Tree نامیده می شود و بومی جنوب اروپا و غرب آسیا می باشد. ارغوان درختی بزرگ و کند رشد است که در بزرگسالی دارای کسترشی به عرض 10 متر می شود. این گیاه دارای برگهای قلبی شکل پهن و پر از رگ برگ است که اغلب در جوانی به رنگ سبز ارغوانی و بعداً بصورت آبی درخشنده و براق درآمده و در پائیز زرد رنگ می شود. گلهای قشنگ و کوچک و به رنگ صورتی میخکی یا ارغوانی آن در مقادیر و تعداد بسیار زیاد بر روی شاخه های پیر و حتی جوان از اوخر بهار تا اواخر این فصل ظاهر و شکوفا می شوند میوه های کوچک و غلاف مانند آن به رنگ قهوه ای تیره است و در پائیز تولید می شود.

برای دیدن تصاویر زیبای درخت ارغوان به ادامه مطلب بروید





ادامه مطلب
تاريخ : پنجشنبه ۱۳٩۳/۳/۱ | ٩:٢٠ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

این گیاهان از دیر باز بعنوان یک منبع شگفت انگیز و با ارزش برای افراد عادی و دانشمندان تلقی می شده است. برای بسیاری از مردمانی که در مناطق جنوب شرقی آسیا و اقیانوسیه و کسانیکه در قسمتهای شرقی اقیانوس اطلس زندگی می کنند، دنیای مانگرو دنیای آشنایی می باشد. اگر چه بسیاری از مردم ساکن این مناطق، به این جنگلها فقط بعنوان باتلاق می نگرند و آنرا فقط محیطی برای زندگی پشه ها، حشرات و بسیاری از جانوران موذی بحساب می آورند، ولی اگر نگاهی متفکرانه به این مناطق داشته باشند خواهند دید که این مناطق دارای تواناییهای بسیار بالقوه ای نیز می باشند که آشنایی با این تواناییها می تواند در بهبود روند زندگی بسیار مفید باشد.





ادامه مطلب
تاريخ : پنجشنبه ۱۳٩۳/۳/۱ | ٩:۱٢ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

رییس جمهوری از جنگل های بلوط ایلام دیدن کرد

رییس جمهوری در سفر استانی خود به ایلام از جنگل های بلوط ˈ  شمال این شهر دیدن کرد.

 

 دکتر روحانی در این دیدار که جزو برنامه تعیین شده سفر یک روزه وی نبود ، از نزدیک در جریان موضوع خشکیدگی جنگل های بلوط ایلام و وضع بحرانی آنها قرار گرفت.

رییس جمهوری در این دیدار از طرح های اداره کل منابع طبیعی استان برای جلوگیری از افزایش بحران و نجات درختان بلوط ایلام دیدن کرد.

100 هزار هکتار از جنگل های زیبای بلوط، در غرب رشته کوه زاگرس در استان ایلام که روزگاری مایه نشاط و سرسبزی بود اکنون به سبب آنچه جنگل شناسان، تغییرات اقلیمی، خشکسالی پی در پی و نفوذ ریزگردهای عربی و شیوع آفت و بیماری در این منطقه عنوان می کنند، تهدید و برخی آنها خشکیده شده است





تاريخ : پنجشنبه ۱۳٩۳/۳/۱ | ۸:٥٩ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

در ایران بلوط مهمترین و فراوانترین گونه‌ی درختی موجود در غرب کشور، به ویژه در منطقه زاگرس محسوب می‌شود. سلسه جبال زاگرس، وسیع‌ترین و اصلی‌ترین رویشگاه گونه‌های مختلف بلوط در ایران بوده و به همین دلیل این منطقه از اهمیت بسیار ویژه‌ای برخوردار است. یونانی‌ها، از دیر باز، پشتکوه کنونی را که ایرانیان پاطاق می‌گویند، به نام زاگرس می‌نامیدند. این نام به مرور زمان به سرتاسر کوه‌هایی که در دنباله کوه‌های ارمنستان، از منتهی الیه شمال غربی ایران آغاز و سپس غرب و جنوب غرب ایران را طی می‌کند تعمیم داده شد. این کوه‌ها مانند قوس بزرگی سراسر غرب، جنوب غربی و جنوب ایران را فرا گرفته و در شمال تنگه هرمز به کوه‌های مرکزی و همچنین رشته کوه‌های بشاگرد می‌پیوندد. در مورد وسعت این منطقه (بسته به اینکه نقطه ابتدا و انتهای آن را چه محلی در نظر گرفته باشند) اختلافاتی بین محققین وجود دارد برخی، طول متوسط آن را حدود ۱۱۵۰ کیلومتر و عرض متوسط آنرا حدود ۷۵ کیلومتر تخمین زده اند که از جنوب پیرانشهر (واقع در آذربایجان غربی) با طول جغرافیایی ۴۵ درجه و عرض جغرافیایی۳۶ درجه شروع و در جنوب و جنوب شرقی (در حوالی میان جنگل در جنوب شیراز) با حد پایینی ۵۲ درجه و ۳۰ دقیقه طول جغرافیایی و ۲۹ درجه عرض جغرافیایی پایان می‌یابد (فتاحی۱۳۷۳). در صورتیکه رشته کوه‌های آذربایجان غربی را نیز متعلق به رشته کوه‌های زاگرس بدانیم طول تقریبی آن به حدود ۱۷۰۰ کیلومتر خواهد رسید. برای سهولت بررسی، منطقه زاگرس را بر اساس رویشگاه بلوط که گونه گیاهی اصلی در این ناحیه است، به دو ناحیه زاگرس شمالی و جنوبی تقسیم کرده‌اند. ناحیه زاگرس شمالی رویشگاه خاص Quercus infectoria بوده و در برخی از مناطق با Q. brantii یا Q. libani و یا هر دو گونه در هم می‌آمیزد. این بخش از زاگرس، استان‌های آذربایجان غربی، کردستان، قسمت‌های معینی از استان کرمانشاه و لرستان را در بر می‌گیرد. در مقابل، زاگرس جنوبی رویشگاه خاص گونه Q. brantii بوده و شامل استان‌های ایلام، خوزستان، کهکیلویه و بویر احمد، فارس، اصفهان و چهار محال بختیاری است. زاگرس شمالی دارای اقلیم نیمه مرطوب و خنک و زاگرس جنوبی گرم و خشک است . بر اساس مطالعاتی که توسط رایت و سایر محققین صورت گرفته جنگل‌های بلوط منطقه زاگرس حدود ۵۵۰۰ سال پیش تشکیل و به حالت کلیماکس رسیده‌است. جنگلی که در این ناحیه بوجود آمده یک جنگل شاخص خشک و نورپسندی است که بیشتر از درختان پست با تاج پهن تشکیل شده‌اند، ارتفاع این درختان بندرت به بیش از ۱۵-۱۰ متر می‌رسد. جنگل‌های بلوط زاگرس جنگلی کوهستانی و مقاوم به سرما است(شهسواری ۱۳۷۳). در مورد وسعت این جنگل‌ها اختلاف نظرهای زیادی بین محققین وجود دارد، به عنوان مثال ثابتی (۱۳۵۶) مساحت جوامع بلوط منطقه زاگرس را ۴ میلیون هکتار، تره گوبو و مبین (۱۳۴۸) مساحت جنگل‌های بلوط غرب را ۲۸۴۸۰۰۰ هکتار و شریعت نژاد و ابراهیمی رستاقی (۱۳۷۵) مساحت جنگل‌های حوزه رویشی زاگرس را ۵۰۵۲۰۰۰ هکتار گزارش نموده‌اند. علاوه بر آن بر اساس آمار رسمی منتشر شده در برنامه پنج ساله توسعه کشاورزی سال ۱۳۶۵-۱۳۶۱ مساحت این جنگل‌ها حدود ۲/۵ میلیون هکتار برآورد کرده بودند در حالی که ۴-۳ سال بعد سطح آن را حدود ۵/۳ میلیون هکتار اعلام کردند (فتاحی۱۳۷۳). گونه‌های مختلف بلوط نسبت به تغییرات آب و هوایی حساس، ولی در مجموع جنس بلوط سازش اکولوژیک و میزان بردباری بسیار زیادی داشته بطوریکه تغییرات درجه حرارت را در گستره ۳۱- تا ۴۵+ درجه سانتیگراد و بارندگی ۲۵۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌متر را تحمل می‌کنند. مناسب‌ترین زیستگاه بلوط مناطقی با بارندگی ۳۵۰ تا ۷۵۰ میلی‌متر بوده که در آن بیشترین گسترش را دارد. رویشگاه گونه‌های این جنس از جلگه تا ارتفاع ۲۷۰۰ متر از سطح دریا گسترش داشته و هر چه اقلیم خشک‌تر می‌شود، درختانی کوچکتر و با قطری کمتر ایجاد می‌شوند. از نظر خاک گونه‌های این جنس روی خاک‌های عمیق و حاصلخیز تا خاک‌های سطحی و کم عمق و اکثراً روی خاک‌های قلیایی رشد می‌کنند. در مورد تعداد گونه و زیر گونه‌های بلوط در منطقه زاگرس اختلاف نظرهای زیادی بین محققین مختلف (بوبک ۴، ثابتی ۱۷، تره گربوف ۳، رشینگر ۷، جوانشیر ۲۷، قهرمان ۷ و طباطبایی ۲۶) وجود دارد ولی توافق عمومی بر وجود سه گونه مهم بلوط (Quercus infectoria، Q. brantii و Q. libani) در این منطقه است (جزیره‌ای و ابراهیمی رستاقی ۱۳۸۲). در غرب ایران، به طور کلی سه گونه اصلی و مهم بلوط به نامهای، بلوط ایرانی Quercus persica ( در بعضی از منابع با نام Q. brantii از آن یاد می‌کنند)، گونه Q. infectoria و گونه Q. libani وجود دارد. گونه Q. libani خاص مناطق مرتفع با خاک‌های حاصلخیز و عمیق بوده و گسترش آن از آخرین حد شمالی زاگرس شروع و تا پایان یافتن محدوده جنگل‌های مریوان (هم مرز با پاوه در استان کرمانشاه) خاتمه می‌یابد. گونه Q. infectoria از شمال غربی زاگرس تا منطقه گهواره در استان کرمانشاه گسترش یافته و بعد به صورت لکه‌های بسیار کوچک و پراکنده در استان لرستان به چشم می‌خورد. Q. brantii از شمال غربی تا جنوب شرقی سلسه جبال زاگرس و در تمام جهات، ارتفاعات و روی انواع خاک‌ها گسترش دارد (نقشه شماره ۱) بعبارت دیگر، این گونه نسبت به دو گونه قبلی از بردباری و نرمش اکولوژیک بیشتری برخوردار است . گونه بلوط Quercus brantii تنها گونه بلوط موجود در سه استان ایلام، کهکیلویه و بویراحمد و فارس است، از این رو به طور مختصر برخی از ویژگی‌های آن در اینجا معرفی می‌گردد. گونه بلوط Quercus brantii این گونه دارای اسامی مترادفی مانند Q .persica, Q.baneica, Q. globularis, Q. saii و Q. ungeri است. در زبان فارسی با نام بلوط ایرانی یا برو، ولی در مناطق مختلف به اسامی محلی متفاوتی مانند شکین، هلوین، بلی، بلو و داربرو نامیده می‌شود. بلوط ایرانی درختی بزرگ با ارتفاع متوسط حدود ۸ متر (گاهی ارتفاع آن به ۲۰ متر نیز می رسد) با برگهایی یکنواخت و تخم مرغی با حاشیه دندانه‌ای شکل می‌باشد (تصاویر یک تا سه) این گونه وسیع ترین پراکنش را بین گونه‌های جنس بلوط در حوزه رویشی زاگرس دارا بوده و از دره سیلوانا در آذربایجان غربی تا ارتفاعات جنوبی روستاهای دادنجان و چنار سوخته شهرستان فیروز آباد فارس گسترش دارد. رویشگاه آن منحصر به کشور ما نبوده و علاوه بر ایران در کشورهای عراق، سوریه، لبنان و ترکیه نیز جود دارد. از نظر نیازهای اکولوژیکی، عموماً روی خاک‌هایی با منشای تشکیلات آهکی و pH قلیایی فاقد آبشویی، آهک و رس استقرار یافته‌است. خاک این رویشگاهها عموماً کم عمق تا نسبتاً عمیق بوده و از تکامل خوبی برخوردار نمی‌باشند. در مقایسه با گونه Q. infectoria از بردباری بیشتری در قبال خاک برخوردار است. نیاز رطوبتی این گونه نیز نسبت به گونه Q. infectoria در حوزه رویشی زاگرس کمتر بوده و از دامنه بردباری رطوبتی بیشتری برخوردار است. حداقل ارتفاعی که این گونه در آن مشاهده شده‌است حدود ۴۵۰ متر (گدارلندر مسجد سلیمان) و حداکثر آن حدود ۲۶۰۰ متر از سطح دریا (ارتفاعات لته کال یاسوج) بوده‌است. ولی رویشگاه بهینه آن از نظر ارتفاعی بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ متر از سطح دریا می‌باشد که در این ارتفاع به صورت خالص ظاهر می‌شود. علاوه بر موارد ذکر شده، یکی از ویژگی‌های بسیار مهم این گونه، که نقش بسیار اساسی در بقای آن داشته قدرت خارق‌العاده جست‌زنی آن ( به دو صورت پاجوش و ریشه جوش) است (جزیره‌ای و ابراهیمی رستاقی ۱۳۸۲). استان‌های مورد بررسی در این بازدید وضعیت خشکیدگی بلوط‌های سه استان ایلام، کهکیلویه و بویراحمد و فارس از نظر نوع و میزان آلودگی مورد بازدید قرار گرفت. بررسیهای انجام شده در هر سه استان مذکور نشان داده که علایم آلودگی در این مناطق مشابه و شامل خشکیدگی سرشاخه‌ها، خشکیدگی درخت، جداشدن پوست درخت، تیره و سیاه شدن محل‌های آلوده زیر پوست، سوراخ های روی تنه و ترشح شیره گیاهی در محل‌های آلوده بود. آفات بلوط صرف نظر از مجموعه عوامل غیر زنده و دخالتهای غیر عالمانه انسان که موجب خسارت به پوششهای گیاهی کشور می‌شوند، بندپایان و به ویژه حشرات از مهمترین عواملی هستند که در شرایط نامطلوب اکوسیستمی (به ویژه تنشهای رطوبتی و حرارتی)، جمعیت آنها دچار طغیان‌های موضعی، دوره‌ای و یا نسبتاً طولانی می‌شوند. طغیان آفات و میزان خسارت وارد شده توسط آنها با توجه به نوع اقلیم و شرایط اجتماعی حاکم بر کشور که امکان تجدید حیات در جنگل‌های بلوط را نا ممکن و یا بسیار محدود می کند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار خواهد بود. آفات مختلفی درختان بلوط را مورد حمله قرار داده و در اکثر مواقع خسارت جدی به آن وارد می‌کنند. به طور خلاصه مهمترین گونه های شناخته شده آنها شامل پروانه جوانه‌خوار بلوط(L.) Tortrix viridana، پروانه برگخوار سفید بلوط Leucoma wiltshire، پروانه برگخوار گزنده بلوط(Strand) Porthesia melania، پروانه میوه خوار بلوط Laspeyresia fagiglandana(Zeller) ، سرخرطومی بذرخوار بلوطMarsham Curculio glandium ابریشم باف ناجور(Linnaeus) lymanteria dispar پروانه تخم انگشتری Malacosoma nustralia و زنبورهای گالزای بلوط Cynipidae هستند. گفتنی آن که در بیشتر منابع زنبورهای گالزای بلوط را به دلیل اهمیت اقتصادی برخی از گونه‌های آن آفت تلقی نمی‌کنند؛ در حالی که این حشرات در مواقع طغیانی خسارت زیادی را به اندام‌های مختلف درخت (اعم از برگ، جوانه و شاتون) وارد می‌آورند. در دو سال اخیر با توجه به شرایط اقلیمی پیش آمده و کاهش بارندگی زمینه مناسبی برای طغیان دو گونه از آفات چوبخوار از خانواده Buprestidae فراهم گردید. بر اساس نامه شماره ۲۴۵/۱۰۴۴ مورخ ۷/۲/۸۹ موسسه گیاهپزشکی به استان ایلام، جناب آقای دکتر عبایی نمونه‌های لاروهای ارسالی را تحت نام‌های Agrilus biguttatus (Fabricius, 1776) و Anthaxia hungarica (Scopoli, 1772) شناسایی کرده‌اند. (Anthaxia hungarica (Scopoli, 1772 حشرات کامل سوسک‌های کوچکی به طول ۷ تا ۱۵ میلی‌متر به رنگ سبز با جلای فلزی هستند و از اوایل اریبهشت ماه تا اواسط تیرماه در طبیعت ظاهر می‌گردند. حشرات نر را معمولا می‌توان در روی گلهای زرد رنگ مشاهده کرد، در حالی که حشرات ماده کمتر جلب رنگ زرد می‌شوند. درختان بلوط از میزبان‌های اصلی این گونه هستند. گونه A. hungarica بیشتر در مناطق کوهستانی و مرتفع و گرم فعال بوده و یک نسل آن ۲ تا ۳ سال طول می‌کشد. Agrilus biguttatus این حشره بومی آسیا بوده و پیش از در سال توسط از روی درختان بلوط در مناطق جمع‌آوری شده است. ایشان میزان اهمیت اقتصادی این گونه را گزارش کرده‌اند. حشره کامل سوسکی به طول ۸ تا ۱۳ میلی‌متر و به رنگ سبز با جلای فلزی است. یکی از علایم بارز در تشخیص این گونه وجود دو لکه سفید رنگ مشخص در یک سوم انتهایی بالپوش‌های آن است. این حشره قادر به پروازهای طولانی چند کیلومتری برای یافتن میزبان مناسب بوده و حتی توسط فرآوردهای چوبی و هیزم حاوی پوست نیز به مناطق جدید منتقل می‌گردد. بلوط میزبان اصلی این آفت بوده ولی شاه بلوط و راش نیز توسط آن مورد حمله قرار می‌گیرند. در شرایط آب و هوایی گرم یک نسل در سال تولید کرده اما به طور معمول هر دو سال یک نسل ایجاد می‌کند. حشرات ماده پیش از تخم گذاری از برگ درختان بلوط تغذیه کرده و تخمهای خود را در دسته‌های ۵ تا ۶ عددی در درزها و شکافهای موجود در روی پوست و در سمت جنوبی تنه درخت می‌گذارند. لاروها پس از تفریخ از تخم در دالانهای لاروی زیگزاکی شکل مملو از فضولات لاروی در لایه کامبیوم درخت تغذیه می‌نمایند. در نتیجه تغذیه لاروها درخت آلوده شروع به تولید بافت کالوز کرده که این عامل سبب ایجاد شکافهای افقی در پوست خواهد شد. در اثر فعالیت لاروها برگها عموما کوچک و زرد رنگ شده و در قسمت تاج درخت علایم خشک شدگی مشاهده می‌گردد. در نهایت درختان آلوده خشک شده و پوست آنها در ناحیه آلوده از درخت جدا می‌شود. لاروهای بالغ به رنگ سفید مایل به کرم، بدون پا و به طول ۲۵ تا ۴۰ میلی متر هستند. بند اول سینه در این لاروها پهن تر از سایر بندهاست همچنین دو زاید شاخ مانند در بند انتهایی شکم آنها نیز دیده می‌شود. لاروها پس از رشد کامل در زیر پوست به شفیره تبدیل می‌گردند زمستانگذرانی در این گونه به شکل لارو و شفیره در زیر پوست است. حشرات کامل طی ماههای اردیبهشت و خرداد از طریق سوراخ‌های D شکلی که روی تنه درخت ایجاد می‌کنند از آن خارج می‌شوند. مدیریت آفت در حال حاضر راهکار موثر و مناسبی برای کنترل آفت روی درختان سبز وجود ندارد، حتی استفاده از سموم شیمیایی نیز برای کنترل آن توصیه نشده است. اما بررسیهایی برای یافتن سموم شیمیایی کارآمد، مقرون به صرفه اقتصادی و کم ضرر برای محیط زیست در حال اجرا می‌باشد. لاروها و حشرات کامل این آفت داخل چوب درختان خشک شده و یا در حال خشک شدن زندگی کرده و حتی از آنها به عنوان پناهگاه نیز استفاده می‌نمایند از اینرو حذف این درختان و انتقال آنها به مناطق دیگر می‌تواند در انتشار آلودگی به مناطق غیر آلوده نقش بسیار مهمی داشته باشد، بنابراین استفاده از این روش خطر بسیار زیادی داشته و به هیچ عنوان توصیه نمی‌گردد. در سومین و آخرین بخش از این گزارش، به معرفی عوامل بروز و تشدید طغیان این آفت چوبخوار در زاگرس پرداخته شده و درنهایت، پیشنهادهایی برای مهار بحران ارایه می‌شود.  





تاريخ : چهارشنبه ۱۳٩۳/٢/۱٠ | ۳:٢٠ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

تعریف جنگل و انواع آن

 

جنگل منطقه وسیعی پوشیده از درختان ، درختچه ها و گونه های علفی است که همراه با جانوران وحشی نوعی اشتراک حیاتی گیاهی و جانوری را تشکیل داده و تحت تاثیر عوامل اقلیمی و خاکی قادر است تعادل طبیعی خود را حفظ کند.

 

جنگل منطقه وسیعی پوشیده از درختان ، درختچه ها و گونه های علفی است که همراه با جانوران وحشی نوعی اشتراک حیاتی گیاهی و جانوری را تشکیل داده و تحت تاثیر عوامل اقلیمی و خاکی قادر است تعادل طبیعی خود را حفظ کند.

حداقل سطحی که برای تشکیل جنگل از نظر علمی لازم است بسته به نوع گونه درختی ، شرایط محیطی و غیره تغییر می کند. این مساحت در شرایط معمولی حداقل ۳/۰ هکتار ( ۳ هزار متر مربع ) است. واژه « جنگل » از زبان سنسکریت است و به اکثر زبانهای اروپایی نیز وارده شده است و معنای جنگل طبیعی و بکر را می دهد. جنگل بسته به نوع پیدایش آن و خصوصیات ساختاری به جنگل بکر ، جنگل طبیعی ، جنگل مصنوعی یا جنگل دست کاشت طبقه بندی می شود.

جنگل بکر یا جنگل دست نخورده ، جنگلی است که بدون دخالت انسان بوجود آمده است و ترکیب گونه های درختی و درختچه ای و علفی آن طوری است که وضعیت کاملاً طبیعی را نشان می دهد .چوب و سایر فرآورده های تولید شده در جنگل بکر در همان سیستم طبیعی تجزیه شده و به خود جنگل بر می گردد. بعبارت دیگر از جنگل بکر هیچ گونه موادی ( زنده یا غیر زنده ) به خارج از آن حمل نمی شود.

رویش چوبی جنگلهای بکر که به حالت تعادل رسیده باشند عملاً صفر است ، یعنی همان قدر که چوب و سایر مواد آلی تولید می شود همان قدر هم تجزیه می شود و یا می پوسد. بعبارت دیگر چرخه رفت و بازگشت مواد در یک جنگل بکر چرخه ای بسته است.

در جنگل بکر بین تولید کنندگان ( گیاهان ) ، مصرف کنندگان ( جانوران ) و تجزیه کنندگان ( جانوران ریز ) یک اشتراک حیاتی متقابل و پایدار برقرار است . جنگل های بکر از تنوع زیستی بالایی برخوردارند و دارای اطلاعات ژنتیکی ارزشمندی هستند که تا به امروز بسیاری از این اطلاعات کشف نشده است . امروزه ارزش جنگلهای بکر بسیار زیاد است هر چند که متاسفانه روند تخریب کمی و کیفی آنها در دنیا روبه افزایش است.

امروزه سعی بر این است که جنگلهای بکر باقی مانده بر روی کره زمین را حفظ و از آنها بعنوان ذخیره گاههای اطلاعات ژنتیکی و تنوع زیستی استفاده شود. امروزه تبدیل جنگلهای بکر به جنگلهای صنعتی قابل توجیه نیست و نگهداری آنها حتی از نظر اقتصادی نیز قابل توجیه است.

جنگل طبیعی ، جنگلی است که بدون دخالت انسان به وجود آمده است ولی انسان به طور مستقیم یا غیر مستقیم در آن دخالت ( بهره برداری ) کرده است .

جنگلهای بکر دست خورده و بهره برداری شده تبدیل به جنگلهای طبیعی می شوند. بعبارت دیگر جنگلهای طبیعی جنگلهای بکر دست خورده هستند. ترکیب درختان و سن آنها و تنوع گونه های گیاهی و جانوری در یک جنگل طبیعی با جنگل بکر متفاوت است و عموماً جنگل طبیعی از نظر زیست محیطی فقیرتر از جنگل بکر است.با وجود این جنگلهای طبیعی قادرند چشم اندازهای طبیعی هر منطقه را حفظ کرده و در اکثر موارد از جنگلهای مصنوعی یا دست کاشت غنی تر و پایدارتر باشند.

جنگلهای مصنوعی یا دست کاشت یا جنگل انسان ساخت جنگلی است که به دست انسان و با هدف مشخصی ایجاد شده است و هدف از ایجاد آن تولید چوب، ایجاد مناظر طبیعی ، حفظ آب و خاک ، ایجاد مناطق تفریحی و تفرجی و غیره است.

جنگل مصنوعی معمولاً به صورت نهالکاری (درختکاری) به وجود می آید، هر چند این جنگلها را می توان با کاشت بذر نیز به وجود آورد. تجربه نشان داده است جنگلهای مصنوعی که با این روش به وجود آمده اند پایدار و نزدیک تر به جنگلهای طبیعی هستند. جنگل مصنوعی که با قلمه ایجاد شده ، قلمستان نامیده می شود ( مثل قلمستان های صنوبر در بسیاری از نقاط کشور ) البته باید متذکر شد که قلمستان ها در اکثر نقاط دنیا از نظر حقوقی جزو جنگلها محسوب نمی شوند. امروزه ایجاد جنگلهای مصنوعی در دنیا از اهمیت بالایی برخودار است چرا که به افزایش نیاز چوبی در جهان پاسخ می دهد.

چنانچه جنگلهایی در زمین های زراعی و بایر با هدف تولید چوب با استفاده از روشهای پیشرفته زراعی از قبیل شخم زدن ، کود دادن و غیره ایجاد شده باشد به آن زراعت چوب اطلاق می شود. حجم زراعت چوب در زمینهای غیر جنگلی در تمام دنیا در حال افزایش است.

علاوه بر سه نوع جنگلی که تعاریف آن ذکر شد در کشور ما از اصطلاح « بیشه » هم استفاده می شود. ما بیشه را معمولاً برای پوشش های گیاهی به کار می بریم که اطراف رودخانه و شیار دره ها در مناطق خشک ظاهر می شوند. این واژه به تجمع درختچه ها در نیزارها نیز اطلاق می شود.

پیدایش جنگل و طبقه بندی آن

جنگلهای دنیا از حدود ۱۴۰ ۶۰ میلیون سال پیش به وجود آمده اند. بسته به نوع درختان تشکیل دهنده ، جنگلهای دنیا را به دو نوع سوزنی برگ و پهن برگ تقسیم می کنند.

جنگلهای سوزنی برگ دنیا قدیمی تر از جنگلهای پهن برگ هستند و پیدایش اولیه این جنگلها در دوران دوم زمین شناسی در دوره کرتاسه یعنی حدود ۱۴۰ میلیون سال قبل رخ داده است. جنگلهای پهن برگ در مقابل جنگلهای سوزنی برگ تکامل یافته تر در عین حال جدیدتر هستند. این جنگلها در دوران سوم زمین شناسی در حدود ۶۰ میلیون سال پیش به وجود آمده اند. از آن زمان تاکنون جنگلهای دنیا دائماً در حال تحول و تکامل بوده و اگر انسان در روند آن دخالتی نداشته باشد سیر تحول وتکامل آنها همچنان ادامه خواهد یافت.

در اواخر دوران سوم زمین شناسی اقلیم کره زمین روبه سردی گذاشت به طوری که در اوایل دوران چهارم ( حدود یک میلیون سال پیش ) بارشهای آسمانی اکثراً به صورت برف درآمد و به خصوص در عرضهای جغرافیایی بالاتر از ۴۰درجه شمالی و یا ارتفاعات بالای ۳ تا ۴ هزار متری عرضهای پایین تر یخچال های طبیعی تشکیل شدند و به تدریج رشد کردند، به عبارت دیگردوران های یخبندان به وجود آمد.

یخچال های طبیعی اکثر جنگلهای مناطق مذکور ( بالاتر از ۴۰ درجه عرض شمالی ) را در زیر خود مدفون ساختند . با گرم شدن آب و هوای کره زمین یخچالها ذوب شدند یا به اصطلاح عقب نشینی کردند و پس از مدتی دوباره بر اثر سرد شدن اقلیم یخچال ها شروع به پیشروی کردند.

در طول یک میلیون سال که از اوایل دوران چهارم می گذرد چهار دوره یخبندان به وجود آمد و در این زمان کلیه جنگلهایی که بالاتر از عرضهای ۴۰ درجه بود از بین رفتند. آخرین دوره یخبندان در حدود ۱۸ هزار سال پیش به اتمام رسید و آب و هوای کره زمین روبه گرم شدن نهاد. لازم به توضیح است که جنگلهای ایران مخصوصاً جنگلهای شمال کشور در این مدت از هجوم یخچال ها مصون ماندند و به توسعه و تکامل خود ادامه دادند. اکثر جنگلهای کنونی اروپایی پس از پسروی آخرین یخچالها به وجود آمدند. به عبارت دیگر جنگلهای کنونی کشورهای اروپایی شمال آمریکا و آسیای شمالی جنگلهای « جوان » هستند و قدمت تکاملی آنها به ۱۰ هزار سال نمی رسد.

در صورتی که جنگلهای شمالی ایران جنگلهای کهن هستند و قدمت آ نها بیش از یک میلیون سال است. این اطلاعات ارزشمند ، اهمیت ژنتیکی جنگلهای خزری را به خوبی نشان می دهد.

امروزه با مطالعات گرده شناسی ثابت شده است که قدمت جنگلهای راش اروپا به ۶ هزار سال هم نمی رسد . از این رو است که در مقایسه جنگلهای راش شمال ایران ، جنگلهای منطقه قفقاز و شمال ترکیه نیز جزو جنگلهای کهن پهن برگ مناطق معتدله محسوب می شوند. با توجه به طول تحول و تکامل جنگلهای دنیا، جنبشهای قاره ای ، نوسانات اقلیمی در سطح کلان و عوامل دیگر ، امروزه ۵ نوع جنگل در دنیا قابل تفکیک است. این جنگلها از قطب شمال به طرف خط استوا به ترتیب عبارتند از :

۱) جنگلهای سوزنی برگ مناطق سرد نیمکره شمالی ( جنگلهای بوره آل )

۲) جنگلهای پهن برگ خزان کننده ( سبز تابستانه ) مناطق معتدله ( جنگلهای راش و بلوط )

۳) جنگلهای همیشه سبز مناطق مدیترانه ای ( جنگلهای زوبین و زیتون )

۴) جنگلهای پهن برگ مناطق نیمه استوایی ( همیشه سبز و سبز بارانی )

۵) جنگلهای پهن برگ مناطق استوایی ( همیشه سبز و سبز بارانی )

در کشور پهناور ما به دلیل پستی و بلندی فراوان و اقلیم متنوع سه نوع از جنگلهای پنج گانه دنیا وجود دارد. جنگلهای سبز تابستانه راش و بلوط در شمال ایران ، جنگلهای همیشه سبز مدیترانه ای ( جنگلهای زوبین و زیتون ) در شمال و جنوب غرب و همچنین جنگلهای پهن برگ گرمسیری مختص مناطق نیمه استوایی مثل جنگلهای کهور و کنار و جنگلهای ماندابی ( مانگرو ) در جنوب ایران .

به این ترتیب کشور ما حالتی استثنایی دارد. جنگل های راش در شمال و جنگلهای مانگرو در جنوب ایران که به کشور ما جایگاهی ویژه و نادر می بخشد.

علل پدید آمدن جنگلهای پنجگانه دنیا عبارت است از شرایط کلی تحول و تکامل تاریخ از دوران سوم ، پدیده قاره زدایی در این دوران و همچنین شرایط کلی اقلیمی و خاکی حاکم بر نقاط مختلف کره زمین که در این مورد نقش اساسی دارند. طبقه بندی ساده تر و گزیده تر ، طبقه بندی جنگلهای دنیا به سه نوع : جنگلهای سوزنی برگ ، جنگلهای پهن برگ و جنگلهای آمیخته سوزنی برگ و پهن برگ است.

البته تقسیم بندی های دقیق تر و تفصیلی تر هم برای جنگلهای دنیا وجود دارد که براساس هر یک از آنها جنگلهای دنیا به ۱۰ و یا حتی ۶۰ نوع تقسیم می شوند.

پراکنش جنگلها

پراکنش جنگلها در تمام نقاط کره زمین یکسان نیست . اصولاً برای ایجاد جنگل در یک منطقه ، شرایط زیست محیطی خاصی مورد نیاز است. این شرایط عبارتند از حرارت و رطوبت کافی منظور از حرارت و رطوبت کافی برای پیدایش جنگل در یک منطقه وجود حداقل ۲ ماه گرم در سال است. که به مدت ۶۰ روز درجه حرارت روزانه به طور متوسط از ۱۰ درجه بالاتر باشد.

وجود رطوبت کافی یعنی بارندگی که مقدار کافی نیز ضرورت دارد که برای رشد جنگل خوب حداقل به ۶۰۰ میلی لیتر بارندگی در سال نیاز وجود دارد و از این مقدار حداقل نیمی از آن باید در دوره رشد گیاهی یعنی دوره گرم سال ( بهار و تابستان ) ریزش کند. به طور مثال مناطق شمالی کشور ما این شرایط را دارد و به همین دلیل ما از آستارا در غرب گیلان تا جنگل گلستان در شرق استان گلستان جنگلهای انبوه پهن برگ راش و بلوط داریم. حال چنانچه میزان بارندگی سالانه بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ میلی لیتر باشد جنگلهای به اصطلاح کم پشت یا تنک ظاهر می شوند. ( مثل اکثر جنگلهای منطقه زاگرس در غرب وجنوب غرب کشور ) جنگلهای کویری با گونه هایی مثل تاغ و گز قادرند حتی با بارندگی ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلی لیتر در سال ظاهر شوند. این جنگلها ، دیگر قدرت تولید زیاد چوب را نداشته و بیشتر از نظر حفاظت خاک وجلوگیری از فرسایش اهمیت دارند.

در مناطق استوایی حرارت کافی در تمام طول سال وجود دارد ومیزان بارندگی سالانه اکثراً بیش از ۲ هزار میلی لیتر است و این امتیاز سبب پیدایش جنگلهای انبوه و غنی از گونه های مختلف درختی می شود.

به طور کلی در کره زمین دو نوار جنگلی مهم وجودا دارد : نوار جنگلی استوایی که بیشترین تمرکز این جنگلها در آمریکای جنوبی (برزیل) ، آفریقای غربی و مرکزی (کنگو) و آسیای جنوب شرقی ( اندونزی) است و نوار جنگلی دیگر که جنگلهای سوزنی برگ مناطق سرد را در نیمکره شمالی در برمی گیرد و شامل کشورهای کانادا، اسکاندیناوی و روسیه (سیبری) است. این جنگلها از نظر تولید چوب های صنعتی و خمیر کاغذ و مقوا اهمیت دارند. در مقابل ، جنگلهای استوایی از نظر تنوع زیستی و ژنتیکی وگیاهان دارویی اهمیت دارند و نقش این جنگلها در اقلیم کره زمین (بادهای پاسات ) در حال افزایش است. امروزه حفاظت از تنوع زیستی در جنگلها ، استفاده از اطلاعات ژنتیکی وخواص دارویی گیاهان جنگلی و حفظ تعادل زیستی بین گیاهان وجانوران وحشی جزو اهداف کلی کشورهای جهان است که بعد از کنفرانس « ریودوژانیرو » در سال ۱۹۹۲ کنوانسیون های مختلف را امضاء کرده اند و می کوشند با مدیریت صحیح از جنگلهای دنیا چه از طریق حفاظت و چه از طریق بهره برداری به روشهای همگام با طبیعت شرایط لازم و کافی را برای توسعه پایدار در اکوسیستم های طبیعی به وجود آورند.





تاريخ : چهارشنبه ۱۳٩۳/٢/۱٠ | ۳:۱۱ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

ناحیه مدیترانه ای از نظر ژئوبتانیک شامل مناطقی می گردد که تحت تأثیر آب و هوای دریای مدیترانه ای قرار گرفته است و ناحیه ای طبیعی که از لحاظ گیاه و ترکیب فلوریستیک و اکولوژیک یکنواخت می باشد، بوجود می آورد. 
این ناحیه دارای آب و هوای گرم وخشک است و بیشتر بارندگی در فصل زمستان صورت می گیرد و هوای زمستان آن معتدل است. اجتماعات ناحیه مدیترانه ای کلیماتیک و کزروفیت می باشد و شامل جنگلهای نیم خشک و سوزنی برگ است و در بین درختان اهلی تنها درخت زیتون با شرایط اکولوژیک آن سازگار بوده و معرف آن بشمار می رود. دامنه انتشار و گسترش این ناحیه از جهات مختلف مورد بحث است در سرتاسر دامنه های شمالی البرز کم و بیش دور از سواحل، که نفوذ دریای خزر روبه کاهش گذارده است یک رشته کوههای مارن آهکی بریده بریده و مقطع از غرب به شرق کشیده شده است. این رشته کوهها از رستم آباد و رودبار تا هرزه‌ویل در دره سفید رود، پل ذغال و دشت نظیر در چالوس و همچنین تپه های بزرگ و کوچکی در جنوب بهشهر تا علی آباد کتول و از آنجا تا رامیان و شاه پسند امتداد یافته است. بارندگی این مناطق به مراقبت کمتر از سایر مناطق شمال البرز، یعنی جلگه و یا ارتفاعاتی است که آنرا محصور نموده و در حدود 400 میلی متر و یا کمتر در سال می باشد و ناحیه ای گزروفیت بوجود می آورد. 
عناصر آن فقط 5 درصد از فلور ایران را تشکیل می دهد. و تعداد گونه های درختی و درختچه ای آن معدود و انگشت شمار است. تعداد درختهای آن جمعاً از هشت و تعداد درختچه های آن نیز از هفت یا هشت گونه متجاوز نیست و شاید وجود ارتفاعات زاگرس سبب شده است نسبت عناصر مدیترانه ای در کشور ما تا این حد پائین باشد.
 





تاريخ : چهارشنبه ۱۳٩۳/٢/۱٠ | ۳:٠٩ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

جنگل‌های گرمسیری یا همان استوایی که در جنوب شرقی آسیا واقع اند به علت بارش بسیار، خاک آبرفتی و هوای گرم و مرطوب به وجود آمده اند. همچنین دراین نوع پوشش گیاهی انواع زیادی از حیوانات زندگی می‌کنند .

مشخصات

مشخصه اصلی جنگل‌های گرمسیری یا حاره‌ای این است که بیشترین تنوع گونه‌های زیستی جهان را دارند. این جنگل‌ها با تنوع زیستی غنی و خارق العاده خود، حداقل دو پنجم کل گونه‌های گیاهی و جانوری زمین را در خود جای داده‌اند. جنگل‌های گرمسیری، در نزدیکی استوا در ناحیه محدود شده به عرض‌های جغرافیایی ۵/۲۳ درجه شمالی و ۵/۲۳ درجه جنوبی واقع شده‌اند. یکی از ویژگی‌های این جنگل‌ها وجود فصل‌های مشخص و محدود در آنهاست. زمستان در این جنگل‌ها وجود ندارد و فقط دو فصل (بارانی و خشک) در آنها دیده می‌شود. در جنگل‌های گرمسیری، طول روز ۱۲ ساعت است و تغییرات اندکی در طول سال دارد. میانگین دمای آنها ۲۵-۲۰ درجه سانتیگراد است و در طول سال، تغییرات اندکی را نشان می‌دهد. دمای میانگین گرمترین ماه‌ها و سردترین ماه‌های سال در این جنگل‌ها بیش از ۵ درجه سانتیگراد تفاوت ندارند. بارندگی در طول سال پراکنده شده‌است و میزان بارندگی سالیانه بیش از۲۰۰۰ میلی متر می‌باشد. خاک این جنگل‌ها از نظر مواد غذایی نسبتاً فقیر و اسیدی است. تجزیه و فساد بقایای گیاهی و اجساد جانوری در خاک‌ها زیاد و سریع است و این خاک‌ها در معرض شستشوی سنگین توسط بارندگی‌ها قرار دارند. سایه بان یا چتر گیاهان در این جنگل‌ها چند لایه و پیوسته‌است و به همین دلیل نور کمی می‌تواند به اعماق آن و سطح زمین نفوذ پیدا کند.

پوشش گیاهی

یک کیلومتر مربع از این جنگل‌ها می‌تواند ۱۰۰ گونه درخت مختلف را در برداشته باشد. درختان غالباً بین ۲۵ تا ۳۵ متر ارتفاع دارند و دارای تنه‌های ستبر و تنومند و ریشه‌های سطحی می‌باشند. اکثر این درختان، همیشه سبز هستند و برگ‌های آنها بزرگ و به رنگ سبز تیره‌است. گیاهانی از جمله ارکیده‌ها یا ثعلب‌ها، گیاهان خانواده آناناس، تاک‌ها، سرخس‌ها، خزه‌ها و نخل‌ها در جنگل‌های حاره‌ای دیده می‌شوند. پوشش جانوری این جنگل‌ها شامل پرندگان گوناگون و فراوان، خفاش‌ها، پستانداران کوچک و انواع حشرات است. جنگل‌های گرمسیری در یک تقسیم بندی ریزتر، بر اساس توزیع فصل بارندگی به جنگل‌های بارانی همیشه سبز، جنگل‌های بارانی فصلی، جنگل‌های نیمه همیشه سبز و جنگل‌های برگ ریز بارانی، خشک تقسیم می‌گردند. بیش از نیمی از جنگل‌های حاره‌ای تاکنون از بین رفته‌اند.





تاريخ : چهارشنبه ۱۳٩۳/٢/۱٠ | ۳:٠۳ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

                                                                                                                                                                                         

 مهم ترین مسئله ای که بقای این منطقه رویشی را با مخاطره مواجه کرده است معضلات دارای منشا انسانی است که نیاز به مدیریت جامع بر مبنای مولفه های زیست محیطی و اقتصادی دارد

جنگلهای زاگرس به علت واقع شدن در گستره اقلیمی نیمه خشک کشور حساسیت زیادی نسبت به عملکردها و کارکردهای مورد انتظار بدلیل مهیا بودن پتانسیل های طبیعی و انسانی تخریب در آن وجود دارد.

 

      بارش سالیانه 500 میلی متر معادل دو برابر بارندگی متوسط کشور، ریزش 30 درصد از کل نزولات کشور در این منطقه و تامین 40 درصد از آب کشور از ویژگی های عمده این منطقه رویشی است که حدود 1.3 جمعیت ایران در این ناحیه سکنی دارند.

شغل اکثر روستاییان کشاورزی ودامداری می باشد و اکثر روستاییان در داخل جنگل قرارگرفته اند بنابراینکه بشر از دیریاز هم در اثر گرماو سرما ونیاز اساسی زندگی وابسته به جنگل ومرتع بوده که این روند روز به روز باعث نابودی وکاهش سطع جنگل ومرتع شهرستان گردید که تا امروزه سطع بالغ بر

مبتلا شدن درختان بلوط به بیماری گال ها بر اثر نیش حشرات

وجود گیاهان  نیمه انگل  بروی درختان و به مرور زمان خشک کردن آنان

کت زدن درختان برای تامین غذای دام در زمستان و ضعف فیزیولو‍یکی درختان به مرور زمان

راهکارها :

-  یکی از راهکارهای پیشگیری ،اشتغال زایی درداخل روستاها از قبیل احداث شرکتهای خدماتی وتعاونی ها مانندجایگاه سوخت وسیلندر پرکنی وغیره ،احداث کارخانه های تولیدی در سطع روستاها

-  جلوگیری از پیشروی در قطع وتخریب جنگل ومرتع به منظوراحداث زمین زراعی دیمی یا باغهای انگور وسماق با استفاده از احداث پایه ستونی ها با سیم خاردارو توجیه کردن کشاورزان عزیز

-  تامین علوفه دام در فصل زمستان جهت جلوگیری از سرشاخه زنی درختان جنگلی

- آگاه سازی واطلاع رسانی وکلاسهای آموزشی وپیشگیری از وقوع آتش سوزی وتوجیه کردن آن به روستاییان جنگل نشین

-  به کارکیری نیروهای فارغ التحصیل رشته های مرتبط دانشگاها جهت حضور وگشت وحفاظت در منطقه و برگزاری کلاسهای ترویجی وآموزشی جهت جلوگیری از سیلاب وتلفیق گیاهان ودرختان مثمر


زاگرس از لحاظ منابع آب و خاک مهمترین و راهبردی ترین منطقه کشور به شمار می آید که لزوم حفاظت از داشته های طبیعی آن باید یکی از دغدغه های اصلی دولتمردان این سرزمین باشد.

این در حالی است که در سالهای اخیر محیط زیست استانهای زاگرس نشین صدمات بی شماری را تجربه کرده و در این بین خسارات غیر قابل جبرانی را نیز متحمل شده اند؛ آتش سوزی های گاه و بی گاه و از بین رفتن تنوع زیستی زاگرس، قاچاق گونه های در معرض خطر به سایر استان ها و حتی خارج از کشور و آلودگی بی سابقه ی هوا به وسیله حضور ریز گردهای داخلی و خارجی تنها گوشه ای از آسیب های بسیار فراوانی که این سرزمین در چند سال اخیر به خود دیده است.

در این بین افزایش جمعیت و نیاز فزاینده به استفاده از منابع سرزمینی شرایط را برای تداوم عوامل زیستی سخت تر کرده است که یکی از این عوامل پیشروی اراضی کشاورزی تا قلب جنگلهای بلوط زاگرس است.

 


کشاورزی یکی از مشاغل رایج در منطقه زاگرس است که زندگی بسیاری روستاییان و عشایر به آن وابسته است؛ این در حالیست که استفاده بی رویه از کودهای شیمیایی شرایط محیط زیست طبیعی زاگرس را مختل و از آن مهمتر شخم زدن دامنه هایی با شیب تند خطر فرسایش و از بین رفتن عوامل زیستی خاک را دو چندان کرده است.

این در حالی است که در جهان امروز موج جدیدی از کشاورزی نوین در بسیاری در کشورهای در حال توسعه باب شده که از آن به عنوان کشاورزی پایدار نام برده می شود.

این نوع از کشاورزی با شرایط محیط ارتباط مناسبی برقرار کرده و با اینکه تمامی منافع کشاورز را در نظر می گیرد بازده بسیار مطلوبی را نیز در پی دارد. کشاورزی پایدار می تواند با حفظ اندوخته های زیستی زمین راهبردی نوین در راستای افزایش منافع اقتصادی سرزمینی همچون زاگرس باشد.





تاريخ : دوشنبه ۱۳٩۳/٢/۸ | ۳:٢۱ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

ذخیره رطوبت در خاک (جنگل کاری دیم)

   با توجه به شرایط اقلیمی زیستگاههای مختلف کشور در مناطق خشک و نیمه خشک و تاحدودی نیمه مرطوب و گسترش اقلیم مدیترانه ای ، ذخیره رطوبت و بستر رشد و نمو گیاه بسیار حیاتی و ارزشمند است .

   جمع آوری آب باران به صورت رواناب در فصول سرد تا نسبتاً سرد ، شیبدار بودن اراضی و حرکت سریع آب با توجه به شیب هیدرولیکی و خارج شدن از دسترس ریشه ، بافت سبک و سنگریزه دار بودن، باعث تخلیه سریع رطوبت از پروفیل کشت نهال خواهد شد و لذا در این رابطه باید تمهیدات ویژه ای دیده شود .نکته اساسی این است که در هر منطقه بسته به شرایط خاص کشت، باید این تمهیدات دیده شود و در بعضی از مناطق نیازی به اجرای تمام این تکنیک ها نخواهد بود . در ذیل به تمام تکنیک های ذخیره رطوبت در خاک اشاره می شود .

1- چاله کشت

   یکی از اساسی ترین موارد در کشت دیم اندازه و حجم چاله کشت است. هرچه چاله نهال بزرگتر باشد ، حجم آب ذخیره شده نیز بیشتر است بنابراین در حد امکان باید چاله کشت نهال را بزرگتر حفر کرد. حداقل چاله پیشنهادی برای کشت دیم 70*70*70 سانتیمتر و حداکثر آن 1*1*1 متر در نظر گرفته می شود ؛که عمق چاله در این حالت میتواند تا دو متر برای بعضی از درختان در نواحی خشک تر افزایش داشته باشد .

2- عمیق کاری

   عمیق کاری بخصوص در مناطق خشک و بیابانی از ارزش و اهمیت فراوانی برخوردار است. به دلیل تابش فراوان و تبخیر و تعرق بالا در کشور ما و بخصوص مناطق خشک و نیمه خشک ،کشت نهال در عمق حدود 30 سانتیمتری باعث کاهش تابش آفتاب بر سطح خاک اطراف نهال تا حدود 30% می گردد. که این موضوع کمک زیادی به استقرار بهتر و رشد و نمو اصولی تر نهال می کند .

3-استفاده از ذخیره کننده های رطوبت در خاک

   یکی از موارد مهم و اصولی برای نیل به اهداف بلند مدت توسعه جنگل کاری در کشور کاهش مصرف آب تکمیلی ، توسعه دیم کاری ، استقرار مناسب و توسعه و رشد ریشه به اعماق زمین برای پایداری بیشتر است .

   نکته اساسی در این خصوص کاربرد صحیح  مواد جاذب الرطوبه ، انتخاب نوع آنها و  مد نظر گرفتن مواردی است که در ذیل به انها اشاره می شود .

-در صورت استفاده از سوپر جاذب باید حتما" ماده مربوطه دارای پایه کشاورزی باشد .

-حتما" در ساختمان آن پتاسیم برای خنثی کردن آنیون بکار رفته باشد، نه سدیم .

-هیچگونه مونومراکریل آمید در آن وجود نداشته باشد .

-جدول داده های ایمنی داشته باشد .

-حداقل عمر مفید آن 5 سال و تا حدود 400 برابر آب را جذب کند.

-در خاکهای آهکی با PH بالای 8 که اکثر نقاط ایران دارای چنین خاکهائی هستند. حتماً باید از سوپرجاذب های غنی شده با آهن ، روی ، مس ، منگنز استفاده گردد و بهتر است از محرکهای توسعه ریشه برای رشد سریع طولی و عرض گیاه  استفاده گردد .

اختصاصات سوپر جاذب :

مشخصات موردنظر برای سوپر جاذب ها دقیقاً به کاربرد ماده نهائی آنها بستگی دارد . ویژگی های پایه ای عبارتند از:

1-     توانائی جذب آب زیاد (این مواد باید مقادیر زیادی آب را جذب کنند و در خود نگه دارند) حدود 400 برابر آب جذب کند .

2-      سرعت زیاد جذب (جذب مقدار زیادی سیال در واحد زمان) (حداکثر در 30 دقیقه به حداکثر حجم خود برسد)

3-      استحکام ژل (این مواد نباید پس از تورم لزج ، و نیز جاری شوند) (عدم تغییر شکل قبل و بعد از آبگیری)

 

4-  گونه های بومی و سازگار

   یکی از مهمترین گامها برای توسعه جنگلکاری استفاده از گونه های مقاوم و ارزشمند در هر منطقه بوده که باید در اولویت کشت قرار گیرد . این گونه ها مثل بنه ، بادام کوهی ، زرشک و سماغ ، زالزالک ، ارس و موارد مشابه است.

5- مبارزه با تبخیر  

   از جمله برنامه های ارزشمند برای کشت نهال تکنیک های مبارزه با تبخیر می باشد . چند روش بسیار ارزشمند در این رابطه وجود داشته که به شرح ذیل است .

الف- استفاده از فیلتر سنگریزه ای

   در هنگام کشت نهال و توان از یک لوله پلیکا به قطر 20 سانتیمتر در عمق حدود 50 سانتیمتر چاله گذاشت و داخل آنرا پر از سنگریزه به قطر 5/0 تا 3 سانتیمتر کرده و فاصله این لوله تا نهال باید حدود 30 سانتیمتر باشد و پس از کاشت نهال لوله پلیکا از خاک خارج شده و یک ارتباط هیدرولیکی مناسبی بین سطح و عمق خاک ایجاد می شود .

 

ب-استفاده از مالچ در پای گیاه :

   بعد از کشت گیاه میتوان از سنگریزه های بادامی ، چیپس، کاه و کلش و موارد مشابه در اطراف نهال کاشته شده استفاده کرد .معمولاً ارتفاع این مالچهای ریخته شده ، نباید کمتر از 5 سانتیمتر باشد .

   استفاده از هر تکنیک در شرایط خاص خود ارزشمند است و در صورت داشتن دوره طولانی خشکی میتوان تمام تکنیک ها را بکار برد؛ ولی اصلی ترین موضوع سامانه های آبگیر و طراحی صحیح آنها هستند .

 





تاريخ : دوشنبه ۱۳٩۳/٢/۸ | ۳:۱٧ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

در ایران، روز ۱۵ تا ۲۲ اسفند ماه به عنوان “هفته منابع طبیعی” نامگذاری شده است که نخستین روز این هفته یعنی ۱۵ اسفند “روز ‌درختکاری‌” است.

درختان همواره در زندگی بشر موثر بوده اند. قرن هاست که آدمی در سایه شان از شدت گرما و تابش خورشید در امان مانده و از میوه های رنگارنگ و شیرین شان بهره مند گشته است. آوای پرندگان که در لابلای شاخسارشان مأوا گزیده اند، روح و جانش را صفا بخشیده و قلب وی را مملو از خوشی و شادابی نموده است. در دل زمستان سرد نیز بار دیگر به مدد هیمه ای که از تنه درختان فراهم آورده و آتشی که از آن افروخته سرما و یخبندان را تاب آورده و با آن ها دست و پنجه نرم کرده است و بار دیگر این شکوفه های زیبای درختان هستند که به او نوید فرا رسیدن بهاری دل انگیز را می دهند.

به این ترتیب بهره مندی هایی که از درختان عاید بشر می گردد بی شمار است و اگر درختان را نعمات الهی بدانیم، سخنی به گزاف نگفته ایم. شاید به همین دلیل است که انسان هایی فرهیخته نظیر شعرا و بزرگان و اساتید در زمینه ادبیات و نیز پیشوایان و بزرگان دینی همواره آن را مد نظر قرار داده و بدان توجه نموده اند. درخت مظهر زیبایی و حیات و یکی از زیباترین و پُرثمرترین نعمت های بیکران خداوند است که بخش مهمی از نیازهای انسان را برآورده می ‌سازد .





تاريخ : دوشنبه ۱۳٩۳/٢/۸ | ۳:۱۳ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()
  • گونه بلوط ایرانی (Quercus persica یا Quercus brantii) که از شمال‌غربی تا جنوب‌شرقی رشته‌کوه زاگرس وجود دارد و به علت انعطاف‌پذیری خاص خود نسبت به دیگر گونه‌ها توانایی رویش در گونه‌های مختلف خاک، ارتفاع (از ۴۵۰ متر در گدارلندر مسجد سلیمان گرفته تا ۲۶۰۰ متر از سطح دریا در ارتفاعات لته‌کال یاسوج) و جهات جغرافیایی را دارد. در مناطق مختلف با نام‌های گوناگونی چون بلوط ایرانی، برو، شکین، هلوین، بلی، بلو و داربرو نامیده می‌شود. یکی از ویژگی‌های بسیار مهم این گونه، که نقش بسیار اساسی در بقای آن داشته قدرت خارق‌العاده جست‌زنی آن ( به دو صورت پاجوش و ریشه جوش) است.
این گونه نام‌های مترادف دیگری همچون Quercus baneica, Quercus globularis, Quercus saii و Quercus ungeri نیز دارد.
  • گونه ویول (Quercus libani) که مختص مناطق مرتفع با خاک‌های عمیق و حاصلخیز است و پراکنش آن از آخرین حد شمالی زاگرس شروع می‌شود و در پایان محدوده جنگل‌های مریوان (هم‌مرز با پاوه در استان کرمانشاه) تمام می‌شود.
  • گونه اوری (Quercus macranthera) که در جنگل‌های ارتفاعات شمال ایران، مناطق کوهستانی قفقاز، ارسباران و جنگل‌های مختلط کاسپینی-هیرکانی دیده می‌شود. به شکل زمین و جهت جغرافیایی بستگی ندارد اما به ارتفاع زمین بستگی داشته و غالبا در ارتفاعات بالاتر از ۱۷۰۰ متر از سطح دریا رشد می‌کند و درختی سرمادوست و نورپسند است. در مناطق شمالی ایران این درخت را با نام‌های دیگری چون بلند مازو، پاچه مازو، گوری، اورو، ترش مازو و پالط نیز می‌شناسند.

در سال‌های اخیر روند تخریب درختان بلوط جنگل‌های ایران گسترش یافته که عواملی چون آفت، خشکسالی، از بین بردن درختان برای کشاورزی و دامداری بریدن درختان برای تهیه ذغال، هجوم سوسک‌ها، بیماری ناشناخته، گردوغبار و افزایش میانگین دمای هوا را از دلایل اصلی آن می‌دانند.

دشت برم، بزرگترین دشت بلوط ایران در کازرون و در غرب استان فارس قرار گرفته‌است و در سال‌های اخیر تلاش‌هایی برای جلوگیری از نابودی بیشتر درختان آن شده‌است.






تاريخ : دوشنبه ۱۳٩۳/٢/۸ | ۳:٠٦ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

.پده از جمله گونه های درختی است که در مناطق خشک و نیمه خشک در حاشیه رودخانه ها وجود دارد و ایران نیز با20000هکتار پده زار از جمله مناطق عمده رویش پده است.اما مطالعات زیادی در مورد ان در ایران انجام نگرفته است.از خصوصیات این درخت این است که علاوه بر مقابله با شوری خاک قادر است شرایط اکولوژیکی حاکم بر مناطق استقرار پده از جمله اقلیم ,بارندگی اندک,تابستان گرم و زمستان سرد,بادهای قوی,تشعشعات شدید خورشیدی,تبخیر بالا و  تناوب دوره های سیلابی و خشکی رودخانه را تحمل نماید.از این نظر جوامع پده نقش مهمی را در نواحی بیابانی ایفا مینماید.در ایران نیز با توجه به تنوع شرایط اقلیمی و وجود رودخانه هایی با سیلاب های متناوب به خصوص در مناطق پست,مناطقی از بخش های انتهایی خروجی حوضه رودخانه کرخه و کارون در استان خوزستان و اترک وتجن در خراسان از جمله مناطق عمده رویشگاه پده هستند.در استان ایلام ودر70کیلومتری از مرکز استان در غرب شهر ایلام و در نزدیکی شهرستان مرزی مهران در حوضه رودخانه کنجانچم رویشکاه طبیعی پده وجود دارد





تاريخ : پنجشنبه ۱۳٩٢/٢/٢٦ | ۸:٠٢ ‎ق.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

در دوره های گذشته از بهره برداری سنتی استفاده می شد که درخت را با استفاده از هر ابزاری قطع و پس از تبدیل با استفاده از انسان یا حیوان آن را از جنگل خارج می کردند. حیوانات شامل: گاو، قاطر، الاغ و...  برای خروج محصولات چوبی به جز گرده بینه های بزرگ از قاطر استفاده می شود. این محصولات شامل الوار، تراورس، چهارتراش، چوبهای میزی و پلور، دونمل و... می باشد





تاريخ : جمعه ۱۳٩۱/۱٢/۱۸ | ۸:٢٢ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

این گرایش مربوط به رشته جنگلداری میباشد،دارای واحد های جنگل شناسی،سنجش از دور،تکنولوژی بذر،ژنتیک و اصلاح بذر،ماشین الات جنگل،ایمنی در کار جنگل،جنگل های جهان،طرح ازمایشات،جی ای اس تکمیلی،اکوفیزیولوژی،روش تحقیق و جامعه شناسی گیاهی میباشد،هم اکنون در دانشگاه ازاد لاهیجان از اساتید این رشته میتوان به دکتر میر مظفر فلاح چای دانشیار جنگل شناسی و هم چنین به دکتر  وحیدهمتی،دکتر حمید پیام،دکتر امیر حسین فیروزان،دکتر یوسف ترابیان و دکترسید ارمین هاشمی اشاره کرد.





تاريخ : یکشنبه ۱۳٩۱/۱٠/۱٠ | ۱۱:۳٧ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

یکی از مهمترین خواص بابونه درمان زخم معده و ورم معده است.

بابونه مقوی مغز است.

درمان کننده سردرد و میگرن است.

برای رفع زردی مفید است.

ضد آلرژی است.

برای رفع گوش درد و سنگینی گوش یک قطره روغن بابونه را در گوش بچکانید.

اسانس بابونه مخلوط با روغن بادام برای رفع ناراحتی های پوستی نظیر اگزما و خارش مفید است.

روغن بابونه را برای از بین بردن کمردرد ، درد مفاصل و نقرس روی محل درد بمالید.

برای درمان چشم درد بابونه را در سرکه ریخته و بخور دهید.

برای تسکین دردهای عضلانی چای بابونه بنوشید.

چای بابونه درمان کننده کم خونی است.

بابونه درمان کننده بی اشتهایی است.

بابونه تب بر و تسکین دهنده درد است.

بابونه در التهابات پوستی و ادرار سوختگی اطفال بسیار موثر است.

بابونه برای رفع ورم روده موثر است.





تاريخ : سه‌شنبه ۱۳٩۱/۱٠/٥ | ۸:٤۸ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()
تاريخ : چهارشنبه ۱۳٩۱/٩/٢٢ | ٤:۳٢ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()
تاريخ : یکشنبه ۱۳٩۱/٩/۱٩ | ۱٢:٠۱ ‎ق.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

الف-  خصوصیات گیاهشناسی:

کیکم  درختی است از تیره افرا  Aceraceae  به ارتفاع 3تا 6 مترو به قطر 5 تا 25 سانتیمتر با شاخه های منشعب و پوست ساقه نسبتاً صاف و به رنگ خاکستری و با تاجی نسبتا کروی و با شاخه های متراکم و از درختان پهن برگ می باشد  و در زمستان خزان می‌کند فرم رویشی غالبا به صورت درختچه مشاهده میگردد. این تیره شامل  2 جنس و 200 گونه است که مهمترین جنس آن افرا (Acer)  است گونه های مهم جنس افرا (Acer)  عبارتند از: کرب (A campesteris) ، پلت (A insign) ، شیردار (A.lateum) ، کرکو (A.ibericum) ، افرای سیاه (A.negondo) ، کرکف (A.platonoides) ، می دو گونه  کیکم (A.cinerascens ) و کیکم شیرازی ( A. monspessulan

خصوصیت کیکم حوزه رویشی زاگرس

  1- برگ

برگها لوبدار با لوبهای غالباکوتاه وپهن وبا لبه کنگره ای ودر سطح تحتانی کم وبیش با کرک های دائمی و شامل 5-3 برگچه نوکدار با با نوک تیز و قاعده گرد و حاشیه صاف است ،. رنگ برگهای نارس سبز روشن و برگهای رسیده سبز تیره به طول 5/3 تا 5/4 و پهنای 3 تا 4 سانتیمتر است . دمبرگها به رنگ سبز مایل به زرد و به طول 3 تا 5/3 سانتیمتر می باشند

2 - گل، میوه و بذر:

گل : گلها دوجنسی و خودگشن به رنگ زرد متمایل به سبز، که همزمان یا بعد ازاولین برگهای بهاری ظاهر می شود، بصورت مجتمع، دیهیم یا آویخته، و موسم گل فروردین و اردیبهشت است

میوه :  میوه  فندقه بالدار دارای دو بال به شکل8 از نوع دی سامار یک برچه ای به طول 5/1 تا 5/2 و وبه عرض1-5/1سانتیمتربا وبا ضخامت حدود 5/0 سانتیمتر با برونبر سبز روشن است که در سطح بیرونی بدون کرک ودرسطح درونی با کرک های انبوه. می باشد و در تابستان می‌رسند.

  بذر:  بذرها به تعداد یک دانه به شکل گرد و سبز رنگ و به قطر حدود 3 تا 5 میلی متر است.که در انتهای بهم رسیده بال میوه قرار دارد وزن هزار دانه بذور  کیکم بین 30 تا 50 گرم می باشد. بذر اکثر افراها در پائیز می‌رسند قبل از کاشت اگر بذر به مدت یک هفته در آب غوطه ور باشد و هر روز آب آن عوض شود در جوانه زنی مؤثر خواهد بود بطور کلی بذر افراها را نباید گذاشت که خشک شوند و موقع کاشت در عمق یک سانتیمتری با پوشش نازک از ماسه و در محلی سایه‌دار کاشته می‌شود.

ب -  شرایط اکولوژیکی :

درخت افرا در هر نوع خاکی به عمل می‌آید اما گونه کیکم در نواحی جنگلی و در خاکهای گچی می‌روید اما به بیشتر خاکها و شرایط مقاوم می باشد ، ولی گونه‌های مختلف آن در خاکهای آهکی سازگارتر هستند و به آفتاب کامل نیاز دارند

 





تاريخ : یکشنبه ۱۳٩۱/۸/٢۱ | ٢:۱۳ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()

ناحیه‌های جنگل‌های ایران

جنگل‌های ایران در پنج ناحیه پخش می‌باشند. ایران در بین ۵۶ کشور دارای جنگل در جهان مقام چهـل و پنجم را دارا می‌باشد.

ناحیه دریای مازندران

این ناحیه نوار سبز شمال کشور در مازندران است. منطقه هیرکانی دارای آب و هوای مرطوب بوده و متأثر از دریای مازندران می‌باشد.این منطقه از آستارا در گیلان آغاز شده و تا ارتفاعات بجنورد در خراسان شمالی ادامه می‌یابد. اصلی‌ترین درختان این جنگلها پهن برگ هستند. تعداد اندکی از درختان سوزنی برگ نیز در این جنگلها یافت می‌شوند. مهم‌ترین جوامع جنگلی در این بخش از ایران در زیر آمده‌اند:

  1. بلوط-شمشادستان
  2. بلوط-ممرزستان و انجیلی- ممرزستان
  3. راشستان
  4. لور- اوری استان

البته جوامع دیگری نیز بصورت فرعی یافت می‌شوند مانند:

  1. افرا- ازادستان
  2. توسکاستان
  3. ارس استان

ناحیه ایران و تورانی

ناحیه ایران و تورانی در مرکز ایران پراکنده شده‌اند. استان خراسان در این ناحیه از پوشش‌های گیاهی ایران قرار می‌گیرد. استان خراسان حدود ۵/۱ سطح کشور ایران را دارا است ولی ۳/۱ این استان را کویر و بیابان می‌پوشاند. اصلی‌ترین تیپ‌های گیاهی در این استان عبارت‌اند از:

  1. پسته و بادام
  2. ارس
  3. درمنه و گون
  4. تاغ

البته جنگل کاری‌های وسیعی از گونه تاغ نیز در این استان انجام شده‌است.

ناحیه زاگرس

ناحیه زاگرس به جنگلهای بلوط غرب کشور گفته می‌شود. درخت اصلی در این جنگلها بلوط است. آب و هوای زاگرس به سبب قرار داشتن در کنار آب و هوای‌های مختلف همانند ایران-تورانی و صحرا-سندی، گرمسیری و همچنین تأثیر پذیری از سیکلون‌های آناتولی و دریای سیاه بسیار گوناگون است.

درختان اصلی بلوط در این جنگلها عبارت‌اند از: Q. persica،Q.infectoria، Q.libani، Q.magnosqumata از جهت گسترش درحت بلوط ایرانی یا Q.persica بیشترین سطح را دارا است.

ناحیه خلیج فارس

ناحیه خلیج فارس در نوار ساحلی جنوب پراکنده می‌باشند. این جنگلها به دو بخش خلیج فارس و دریای عمان تقسیم می‌شود. درختان بخش خلیج فارس بیشتر کنار- کهور و درخت نمای نخل است. در صورتی که درختان آکاسیا در بحش دریای عمان اصلی تر است. البته درختان حرا و چندل نیز در فاصله دریا و ساحل در بعضی نقاط مانند بندر خمیر- لافت و قشم -سیریک دیده می‌شود.

ناحیه ارسبارانی

ناحیه متشکل از گونه‌های نادر و منحصر به فرد می‌باشند.






تاريخ : سه‌شنبه ۱۳٩۱/۸/۱٦ | ۱۱:٤۳ ‎ب.ظ | نویسنده : قدرت الله فاضلی | نظرات ()
.: Weblog Themes By BlackSkin :.